Koolmonoxide (CO): symptomen, oorzaken en hoe je een CO-vergiftiging voorkomt

Wanneer het buiten kouder wordt, draaien verwarmingsketels, gaskachels en haarden weer op volle kracht. Dan stijgt ook het risico op een koolmonoxidevergiftiging. Jaarlijks worden in België bijna 900 mensen getroffen door een CO-vergiftiging. Koolmonoxide, ook wel CO genoemd, is een gevaarlijk gas dat je niet kan zien, ruiken of proeven. Daarom wordt het ook wel “de stille doder” genoemd.

Wil je een CO-vergiftiging voorkomen? Dan zijn een goed onderhouden verwarmingsinstallatie, voldoende verluchting en een veilige afvoer van verbrandingsgassen essentieel. Ontdek hieronder wat koolmonoxide precies is, hoe je de symptomen herkent en welke maatregelen je thuis kan nemen.

Koolmonoxide of CO is een kleurloos, geurloos en smaakloos gas dat ontstaat wanneer brandstoffen niet volledig verbranden. Het kan vrijkomen bij de verbranding van gas, hout, stookolie, kolen, propaan of butaan.

Omdat je koolmonoxide niet kan zien of ruiken, merk je vaak niet dat het aanwezig is. Het gas verspreidt zich snel in een ruimte en kan ernstige gezondheidsproblemen veroorzaken.

Een CO-vergiftiging ontstaat meestal door een combinatie van een slecht werkend toestel en onvoldoende ventilatie.

Veelvoorkomende oorzaken zijn:

• een slecht werkende of verstopte schoorsteen;
• een verwarmings- of warmwatertoestel dat onvoldoende onderhouden wordt;
• verouderde installaties;
• onvoldoende ventilatie in de woning;
• verkeerd gebruik van verwarmingstoestellen.

Het risico is groter tijdens de herfst en winter, wanneer woningen vaker gesloten blijven en verwarmingsinstallaties intensiever worden gebruikt.

De symptomen van een CO-vergiftiging worden vaak verward met griep, vermoeidheid of een gewone verkoudheid. Daardoor wordt een vergiftiging niet altijd meteen herkend.

Let onder andere op:

• hoofdpijn;
• duizeligheid;
• misselijkheid;
• kortademigheid;
• concentratieproblemen;
• wazig zicht.

Bij een ernstige CO-vergiftiging kunnen ook verwardheid, bewustzijnsverlies of zelfs een hartstilstand optreden.

Wees extra alert wanneer verschillende gezinsleden tegelijk dezelfde klachten krijgen of wanneer klachten verminderen zodra je de woning verlaat.

Denk je dat er koolmonoxide aanwezig is in een gebouw?

Volg dan deze stappen:

1. Zet ramen en deuren open.
2. Schakel verwarmingstoestellen en andere verbrandingstoestellen uit.
3. Verlaat onmiddellijk de ruimte met alle aanwezigen.
4. Bel 112 en meld dat je een CO-vergiftiging vermoedt.

Twijfel je? Neem dan geen risico. Snel handelen kan ernstige gevolgen voorkomen.

Met enkele eenvoudige maatregelen kan je het risico sterk verkleinen:

• Laat je schoorsteen regelmatig reinigen.
• Laat verwarmings- en warmwatertoestellen onderhouden door een erkende vakman.
• Verlucht je woning dagelijks, ook tijdens koude periodes.
• Dek ventilatieroosters nooit af.
• Gebruik toestellen altijd volgens de voorschriften van de fabrikant.
• Laat verouderde installaties tijdig controleren.

Een goed onderhouden installatie werkt bovendien vaak efficiënter en kan helpen om energieverlies te beperken.

Een CO-melder kan een extra waarschuwing geven wanneer er koolmonoxide aanwezig is in een ruimte.

Een CO-melder biedt echter geen volledige bescherming. Regelmatig onderhoud van je verwarmingsinstallatie, voldoende ventilatie en een goed werkende schoorsteen blijven de belangrijkste maatregelen om een CO-vergiftiging te voorkomen.

Gebruik een CO-melder daarom als aanvulling op deze voorzorgsmaatregelen, niet als vervanging ervan.

De gebruiker van de installatie is verantwoordelijk voor het onderhoud en de controle. Dit moet steeds uitgevoerd worden door een erkend installateur.

Woon je in een huurwoning? Dan ben je als huurder meestal verantwoordelijk voor het laten uitvoeren van het verplichte onderhoud van de verwarmingsinstallatie die je gebruikt.

Een veilige woning begint bij goed onderhouden installaties en goede gewoontes. Heb je vragen over de bescherming van je woning of gezin? Je DVV-consulent helpt je graag verder.

Gepubliceerd op 13/10/2026